`Axborot texnologiyalaridan foydalanishni yangi bosqichga ko`tarishning ilmiy asoslari va avtomatlashtirishning zamonaviy muammolari` mavzusida IV Xalqaro ilmiy anjuman

ZAMONAVIY ELEKTRON HISOBLASH MASHINALARINING (EHM) RIVOJLANISH TENDENSIYALARI VA ULARNING AXBOROT JAMIYATIDAGI AHAMIYATI

Mualliflar

Norboyeva Nafisa Erkinovna, Ochilov Xurshid O‘tkirjonovich


Annotatsiya
Maqolada elektron hisoblash mashinalarining (EHM) shakllanish jarayoni, ularning texnik taraqqiyoti va bugungi axborot jamiyatidagi ahamiyati ilmiy nuqtai nazardan ko`rib chiqiladi. Tadqiqotda EHM avlodlarining rivojlanish bosqichlari, zamonaviy arxitekturalarning (ko`p yadroli tizimlar, GPU, parallel hisoblash) shakllanishi hamda superkompyuterlar va bulutli hisoblashning axborotni qayta ishlash samaradorligiga ta`siri tahlil qilindi. Shuningdek, EHM va ma`lumotlar konsepsiyasi bo`yicha mavjud ilmiy izlanishlar asosida ularning ta`lim, iqtisodiyot, ishlab chiqarish va kiberxavfsizlik sohalaridagi qo`llanilishi yoritildi. Natijalar EHMning raqamli jamiyat infratuzilmasini shakllantirishdagi strategik o`rnini tasdiqlaydi.
Kalit soʻzlar:
Elektron hisoblash mashinasi, kompyuter arxitekturasi, mikroprotsessor, superkompyuter, parallel hisoblash, GPU, bulutli texnologiyalar, kvant hisoblash, ma’lumotlar tizimi, axborot jamiyati, raqamli iqtisodiyot, kiberxavfsizlik.

Adabiyotlar roʻyxati
1. Norboeva N.E. Raqamli iqtisodiyot sharoitida axborot tizimlarining rivojlanish omillari // TDIU “Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar” jurnali. – 2022. – №3. – B. 45–51. URL: https://iqtisodiyot.tdiu.uz (jurnal bosh sahifasi)
2. Yo‘ldoshev M., Sherqulov S. Sanoat tizimlarida holatga asoslangan texnik xizmat ko‘rsatish modeli // TDTU “Texnika” ilmiy jurnali. – 2021. – №2. – B. 33–38. URL: https://tdtu.uz/journals/texnika (jurnal katalogi)
3. Olimov A. Aviatsiya dvigatellarida EHM sensor tizimlari samaradorligini baholash // TATU Axborotnomasi. – 2022. – №4. – B. 12–19. URL: https://journal.tuit.uz (TATU ilmiy jurnallar portal)
4. Jo‘rayev A. Bio-tibbiy signallarni EHM orqali qayta ishlash algoritmlari // O‘zMU “Fizika-matematika” jurnali. – 2021. – №1. – B. 57–65. URL: https://nuu.uz/science/journals (O‘zMU ilmiy jurnallari ro‘yxati)
5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PQ–6079-son qarori. “Raqamli O‘zbekiston – 2030” dasturini tasdiqlash to‘g‘risida, 2020-yil.
URL: https://lex.uz/docs/5013003
6. NASA Aviation Safety Program. Technical Report on Prognostics and Health Management, 2019.
URL: https://www.nasa.gov/aeroresearch/programs/avsp (rasmiy NASA sahifasi)
7. Kventner M., Smith J. High-Performance Computing and Modern Architectures. Springer, 2020.
URL (Google Books): https://books.google.com/books?id=hpc2zQEACAAJ
8. Rolling J. Supercomputing and Cloud Integration in Industry 4.0 // Journal of Computing Systems. – 2021. – Vol. 17(2). – P. 88–102.
URL (ResearchGate): https://www.researchgate.net/publication/357200987
9. GE Aviation. Engine Health Monitoring Technologies: White Paper, 2020.
URL: https://www.geaerospace.com/technology/ehm
10. Pratt & Whitney. PHM-Based Engine Diagnostics System Overview, 2021.
URL: https://www.prattwhitney.com/en/engine-health-management