ТОШКЕНТ БОТАНИКА БОҒИГА ИНТРОДУКЦИЯ ҚИЛИНГАН ТОЛ (SALIX L.) ТУРКУМИ ТУРЛАРИНИ СИРДАРЁ ВИЛОЯТИ ШАРОИТИДА КЎПАЙТИРИШ
Mualliflar
Муҳаммадризо Бахши Абдул-Азизович , Рахимова Наргиза К, Темиров Элдор, Суюнова Комила Санжар қизи
Annotatsiya
Мақолада Тошкент Ботаника боғига интродукция қилинган тол туркуми турларини Сирдарё вилояти шароитида вегетатив кўпайтиришдан олинган натижалар ҳамда тавсия этилган турлар келтирилган. Тажрибаларда Salix alba, S. pentandra, S. purpurea, S. aegyptiaca, S. longifolia, S. rosmarinifolia, S. nigra, S. caspica, S. babilonika, S. wilhelmsiana, S. songarica турлари вегетатив усулда 100% ли натижага эришилган бўлса, энг паст кўрсаткич S. linerifolia (50%), ўрта кўрсаткич S. fragilis (70%) ва S. turanica да (80%), шунингдек, юқори кўрсаткич (90%) Salix alba var. vitelina pendula ҳамда Salix mutsudana турларида қайд этилган бўлса, энг тез каллус ҳосил қилган турлар (3-5 кунда) S. wilhelmsiana, S. siuzewii, Salix alba var. vitelina pendula, S. babylonica эканлиги қайд этилган. Salix туркуми турларини кўпайтиришда вегетатив усулнинг самарали эканлиги аниқланган бўлса, вегетатив кўпайтиришнинг энг мақбул муддати – эрта баҳорда дарахтларда шира ҳаракати бошланмасидан олдинги вақт эканлиги аниқланди ва шу пайтда кўпайтириш мумкинлиги тавсия этилади. Шунингдек, тез ўсувчи турларни вегетатив усулда кўпайтирилганда иккинчи йилдан бошлаб ўрмон мелиорацияси ҳамда кўкаламзорлаштиришда фойдаланиш мумкинлиги аниқланган.
Kalit soʻzlar:
Salicaceae, вегетатив, мослашиш, мелиорация, кўкаламзорлаштириш.
Adabiyotlar roʻyxati
1. Ванин С.И., Горшкова С.Г., Соколов С.Я. и др. Ивовые /Деревья и кустарники. Том 2. – Москва, 1951. – С. 122-173.
2. Скворцов А.К. Ивы СССР (систематический и географический обзор). – М.: Наука, 1988. 184 с.
3. Абдурахманов А.А., Мавжудов А.А., Штонда Н.И. Родовые комплексы ива /Дендрология Узбекистана. – Ташкент: Фан. – С. 4-53.
4. Никитин С.А. Тугайная растительность Средней Азии. – Ташкент. – С. 4.
5. Зайцев Г.Н. Краткое пособие по математической обработке данных фенологических наблюдений //Фенологические фазы. 1972. – С. 3.
6. Лусс А.И., Негруль А.М. Основы организации и методы селекции /Клонал селекция бўйича қўлланмаси. – Ленинград, 1934. – С. 61-63.
7. Компьютерная программа О.Тоиров, М. Мирзарасулов, 2021.
8. https://ru.wikipedia.org