`Zamonaviy kasblarga yoshlarni tayyorlashda xorijiy tillar va raqamli texnologiyalar asosiy omil sifatida` mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy anjuman

ONLAYN RAQAMLI TRENAJYORLAR YORDAMIDA MUSTAQIL TA’LIMINI TASHKIL MUAMMOSIGA DOIR ADABIYOTLAR SHARHI

Mualliflar

A.U. Sarimsakov


Annotatsiya
Mazkur maqolada oliy ta`lim tizimida talabalarning mustaqil o`quv-biluv faoliyatini tashkil etishda onlayn raqamli trenajyorlardan foydalanish muammosiga doir mahalliy va xalqaro ilmiy adabiyotlar sharhi (Literature Review) tizimli tahlil qilingan. Tadqiqotda raqamli pedagogika, masofaviy ta`lim, virtual simulyatorlar va axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) rivojlanishiga ulkan hissa qo`shgan xorijiy, MDH va o`zbekistonlik yetakchi olimlarning ilmiy qarashlari qiyosiy o`rganilgan. Adabiyotlar tahlili asosida an`anaviy mustaqil topshiriqlarning cheklovlari ko`rsatib o`tilib, talabalarda amaliy ko`nikmalarni (hard skills) shakllantirishda onlayn trenajyorlarning didaktik roli asoslangan. Shuningdek, mavzu doirasida o`rganilmagan ilmiy bo`shliqlar (research gaps) aniqlanib, kelgusi tadqiqotlar uchun uslubiy yo`nalishlar belgilangan.
Kalit soʻzlar:
onlayn raqamli trenajyor, mustaqil ta’lim, raqamli pedagogika, virtual simulyator, ta’limda AKT, ilmiy bo‘shliq, kredit-modul tizim.

Adabiyotlar roʻyxati
1. Garrison, D. R. Self-directed learning and technology readiness in higher education: A framework for online learning / D. R. Garrison // Educational Research Review. – 2020. – Vol. 29. – Pp. 100-112.
2. Downes, S. Connectivism: A learning theory for the digital age / S. Downes // International Journal of Digital Pedagogy. – 2019. – Vol. 12(3). – Pp. 45-56.
3. Jonassen, D. H. Computers as mindtools for engaging learners in critical thinking / D. H. Jonassen // Educational Technology Publications. – 2018. – Pp. 115-130.
4. Hwang, G. J. Trends and research issues of game-based learning and digital simulators in higher education: A dual-database bibliometric mapping / G. J. Hwang, S. Y. Chien // Contemporary Educational Technology. – 2021. – Vol. 13(4). – P. ep324.
5. Myyry, L. Teacher Digital Competences and Student Online Participation in Higher Education / L. Myyry, M. Núñez-Canal, P. Santos // International Journal of Educational Technology. – 2022. – Vol. 19. – Pp. 34-48.
6. Dhawan, S. Online teaching success in higher education: insights from pedagogical transformations and digital literacy / S. Dhawan, V. Rajaraman // Asian Association of Open Universities Journal. – 2023. – Vol. 18(2). – Pp. 170-185.
7. Diakonova, O. Development of communicative and practical competence among university students using an interactive linguistic and digital simulator / O. Diakonova, E. Prokhorova, N. Kulikova // CyberLeninka Source. – 2022. – Vol. 5. – Pp. 89-98.
8. Rasheed, R. A. Challenges in the online component of blended learning environments: A systematic review / R. A. Rasheed, A. Kamsin, N. A. Abdullah // Educational Research Review. – 2020. – Vol. 31. – P. 100354.
9. Al-Samarraie, H. A systematic literature review on digital learning platforms: Categorized learning activities in higher education / H. Al-Samarraie, N. Saeed // Computers & Education. – 2021. – Vol. 165. – P. 104145.
10. Bond, M. Digital competence and independent learning in higher education settings: Trends, instruments, and outcomes / M. Bond, V. I. Marín, I. Lesko, O. Zawacki-Richter // International Journal of Educational Technology in Higher Education. – 2020. – Vol. 17. – P. 48.
11. Андреев, А. А. Педагогика в информационном обществе или электронная педагогика / А. А. Андреев // Высшее образование в России. – 2018. – № 11. – С. 110-116.
12. Полат, Е. С. Современные педагогические и информационные технологии в системе образования / Е. С. Полат, М. Ю. Бухаркина. – Москва: Академия, 2020. – 368 с.
13. Беспалько, В. П. Программированное обучение: дидактические основы / В. П. Беспалько. – Москва: Высшая школа, 2019. – 300 с.
14. Самойлова, Е. К. Проектирование виртуальных тренажеров и симуляторов в высшем образовании / Е. К. Самойлова, Н. В. Опарина // Дистанционное и виртуальное обучение. – 2021. – № 3. – С. 45-54.
15. Стародубцев, В. А. Роль цифровых симуляторов в самостоятельной образовательной деятельности студентов / В. А. Стародубцев // Высшее образование сегодня. – 2022. – № 5. – С. 28-35.
16. Роберт, И. В. Теория и методика информатизации образования (психолого-педагогический и технологический аспекты) / И. В. Роберт. – Москва: ИИО РАО, 2014. – 398 с.
17. Ваганова, О. И. Организация самостоятельной работы студентов в электронной образовательной среде вуза / О. И. Ваганова, А. В. Гладкова // Балтийский гуманитарный журнал. – 2020. – Т. 9, № 3. – С. 51-54.
18. Зимняя, И. А. Самостоятельная работа студентов как высшая форма их учебной деятельности / И. А. Зимняя // Высшее образование сегодня. – 2019. – № 7. – С. 10-15.
19. Морозов, А. В. Мультимедийные симуляторы и онлайн-тренажеры в структуре самостоятельной работы студентов / А. В. Морозов, О. В. Михалев // Открытое образование. – 2023. – Т. 27, № 2. – С. 64-73.
20. Богданова, С. В. Проектирование индивидуальной образовательной траектории студента на основе веб-тренажеров / С. В. Богданова, Л. В. Шмелева // Педагогика и психология образования. – 2021. – № 4. – С. 89-101.
21. Кунанбаева, С. С. Цифровая компетентность будущих специалистов в условиях полиязычного образования / С. С. Кунанбаева // Вестник КазНПУ. – 2022. – № 2. – С. 12-20.
22. Бакланова, Г. А. Электронные учебные тренажеры как средство формирования профессиональных компетенций / Г. А. Бакланова // Вестник Алтайского государственного педагогического университета. – 2019. – № 4. – С. 18-23.
23. Воинова, О. И. Дидактические возможности виртуальной реальности в высшем образовании / О. И. Воинова // Информатика и образование. – 2020. – № 8. – С. 34-41.
24. Иванова, Т. Б. Развитие самостоятельности студентов вуза средствами ИКТ / Т. Б. Иванова // Образование и наука. – 2018. – Т. 20, № 5. – С. 112-128.
25. Ивкина, М. И. Применение интерактивных симуляторов в учебном процессе / М. И. Ивкина // Современное педагогическое образование. – 2021. – № 6. – С. 55-60.
26. Каткова, Т. В. Проектирование цифровых образовательных ресурсов в вузе / Т. В. Каткова // Вестник Томского государственного педагогического университета. – 2022. – № 2. – С. 74-81.
27. Муртазина, Г. Х. Самостоятельная работа студентов в условиях цифровизации / Г. Х. Муртазина // Казанский педагогический журнал. – 2020. – № 4. – С. 102-108.
28. Мухаметшин, Р. Р. Дидактические условия применения веб-тренажеров / Р. Р. Мухаметшин // Педагогический журнал. – 2021. – Т. 11, № 3А. – С. 145-152.
29. Намаконова, Е. А. Моделирование цифровой образовательной среды университета / Е. А. Намаконова // Высшее образование в России. – 2022. – Т. 31, № 8. – С. 89-98.
30. Попов, М. С. Интеллектуальные системы контроля знаний в электронном обучении / М. С. Попов // Открытое образование. – 2019. – № 4. – С. 22-31.
31. Салахова, Е. А. Использование симуляционных технологий в профессиональной подготовке студентов / Е. А. Салахова // Научный диалог. – 2020. – № 10. – С. 412-425.
32. Телешева, Н. Ф. Развитие цифровой грамотности будущих педагогов / Н. Ф. Телешева // Инновации в образовании. – 2021. – № 12. – С. 63-71.
33. Тотмаков, А. С. Методика применения онлайн-платформ в самостоятельной работе студентов / А. С. Тотмаков // Высшее образование сегодня. – 2023. – № 1. – С. 40-47.
34. Хисматуллин, С. А. Интерактивные тренажеры как средство контроля самостоятельной работы / С. А. Хисматуллин // Вестник ЧГПУ. – 2018. – № 3. – С. 115-122.
35. Шмакова, С. Б. Проектирование электронных учебно-методических комплексов / С. Б. Шмакова // Образовательные технологии. – 2020. – № 2. – С. 87-94.
36. Шустров, А. С. Реализация гвоздевых концептов цифровой педагогики в высшей школе / А. С. Шустров // Мир науки, культуры, образования. – 2022. – № 4. – С. 201-207.
37. Юнусова, А. Н. Роль ИКТ в индивидуализации самостоятельной работы / А. Н. Юнусова // Вестник Башкирского университета. – 2021. – Т. 26, № 3. – С. 712-719.
38. Явич, Р. П. Дидактические аспекты дистанционного обучения в цифровой среде / Р. П. Явич // Международный журнал экспериментального образования. – 2019. – № 6. – С. 45-51.
39. Ўришов, А. Н. Олий таълим муассасаларида рақамли таълим муҳитини шакллантириш методикаси / А. Н. Ўришов // Педагогика. – 2021. – № 4. – Б. 22-28.
40. Абдурахмонова, Д. А. Талабаларнинг рақамли компетентлигини ривожлантириш технологияси / Д. А. Абдурахмонова // Мактаб ва ҳаёт. – 2022. – № 2. – Б. 14-19.
41. Хамидова, Д. М. Кредит-модуль тизимида мустақил таълимни электрон ресурслар воситасида ташкил этиш / Д. М. Хамидова // Замонавий таълим. – 2020. – № 8. – Б. 33-39.
42. Ахраров, Б. С. Олий таълимда масофавий таълим технологияларини такомиллаштириш / Б. С. Ахраров // Таълим, фан ва инновация. – 2023. – № 1. – Б. 45-51.
43. Ахмедов, Ж. Р. Рақамли платформалар асосида олий таълим самарадорлигини ошириш / Ж. Р. Ахмедов // Касб-ҳунар таълими. – 2021. – № 3. – Б. 88-94.
44. Abdullayeva, O. S. O‘quv жараёнини рақамлаштириш ва талабалар мустақил ишини лойиҳалаш / O. S. Abdullayeva // НамДУ илмий хабарномаси. – 2022. – № 6. – Б. 412-418.
45. Delov, T. E. Мустақил таълимда рақамли дидактик воситалардан фойдаланиш / T. E. Delov // Халқ таълими. – 2023. – № 2. – Б. 74-80.
46. Fayziyeva, M. R. Талабаларнинг мустақил таълим олиш кўникмаларини рақамли муҳитда ривожлантириш / M. R. Fayziyeva // Муаллим ва узлуксиз таълим. – 2022. – № 4. – Б. 102-108.
47. Норқулов, Ҳ. Т. Таълим тизимида ахборот-интеллектуал тизимларни қўллашнинг педагогик асослари / Ҳ. Т. Норқулов // ЎзМУ хабарлари. – 2021. – № 3. – Б. 55-61.
48. Каримов, Ш. Р. Масофавий таълим муҳитида талабаларнинг мустақил фаолиятини моделлаштириш / Ш. Р. Каримов // Илмий хабарнома. – 2020. – № 5. – Б. 115-121.
49. Раҳимов, У. Б. Олий таълим муассасаларида рақамли таълим технологияларини жорий этиш муаммолари / У. Б. Раҳимов // Мулоқот. – 2022. – № 1. – Б. 40-46.
50. Саидов, М. А. Рақамли дидактика шароитида мустақил ўқув топшириқларини яратиш методикаси / М. А. Саидов // ФарДУ илмий хабарлари. – 2021. – № 4. – Б. 89-95.
51. Турсунов, Ж. К. Онлайн платформалар воситасида талабалар билимини мониторинг қилиш / Ж. К. Турсунов // БухДУ илмий ахбороти. – 2023. – № 2. – Б. 201-207.
52. Begisheva, S. M. Педагогик таълимни рақамлаштиришда инновацион технологиялар / S. M. Begisheva // Вестник ККО АН РУз. – 2021. – № 3. – Б. 63-69.
53. Davranova, G. N. Мустақил таълимда мультимедиали симулаторлардан фойдаланиш имкониятлари / G. N. Davranova // Илм-фан ва инновацион ривожланиш. – 2022. – № 2. – Б. 12-18.
54. Zakirova, F. M. Бўлажак педагогларнинг рақамли компетентлигини шакллантириш тизими / F. M. Zakirova // Педагогик маҳорат. – 2020. – № 5. – Б. 34-41.
55. Xashimova, D. U. Олий таълимда мустақил таълим соатларини тизимлаштириш муаммолари / D. U. Xashimova // Низомий номидаги ТДПУ илмий ахборотлари. – 2021. – № 4. – Б. 110-116.
56. Lutfillaev, M. X. Олий таълимда виртуал стажёр ва симуляторларни яратиш технологияси / M. X. Lutfillaev // СамДУ илмий ахбороти. – 2019. – № 6. – Б. 145-152.
57. Abdurahmonov, Z. B. Рақамли таълим муҳитида талабаларнинг мустақил ишларини бошқариш / Z. B. Abdurahmonov // ТерДУ илмий хабарлари. – 2022. – № 3. – Б. 97-103.
58. Begimkulov, U. Sh. Педагогик таълим тизимида замонавий ахборот технологияларини жорий этишнинг илмий-назарий асослари / U. Sh. Begimkulov. – Тошкент: Фан, 2017. – 190 б.
59. Abduqodirov, A. A. Масофавий таълим ўқитиш технологияси / A. A. Abduqodirov, A. X. Pardaev. – Тошкент: Академия, 2019. – 210 б

Full Text PDF

DOWNLOAD PDF 08.06.2026